ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o - ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ - ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ

Ερωτήσεις - Ασκήσεις - Προβλήματα στο ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ


Ερωτήσεις κλειστού τύπου

1. Η χημική ανάλυση έδειξε ότι το πετρέλαιο αποτελείται:
α. μόνο από υδρογονάνθρακες
β. μόνο από υγρούς υδρογονάνθρακες
γ. από υδρογονάνθρακες, αλλά και μικρές ποσότητες άλλων ενώσεων
δ. μόνο από κορεσμένους υδρογονάνθρακες.

2. Υπολογίζεται ότι το πετρέλαιο σχηματίστηκε πριν από μερικές:
α. χιλιάδες χρόνια
β. εκατοντάδες χιλιάδων χρόνια
γ. δεκάδες δισεκατομύρια χρόνια
δ. εκατοντάδες εκατομύρια χρόνια.

3. Οι υδρογονάνθρακες που περιέχονται στο πετρέλαιο είναι:
α. υγροί και στερεοί
β. υγροί και αέριοι
γ. μόνο υγροί
δ. υγροί, στερεοί και αέριοι.

4. Το πλαγκτόν είναι ύλη:
α. πλούσια σε θαλάσσιους μικροοργανισμούς
β. που αποτελείται από στερεούς υδρογονάνθρακες
γ. με μεγάλη περιεκτικότητα σε πετρέλαιο
δ. που αποβάλλεται από τους ζωϊκούς και τους φυτικούς οργανισμούς.

5. Η βασική λειτουργία ενός διυλιστηρίου πετρελαίου είναι:
α. να εξάγει με γεωτρήσεις το αργό πετρέλαιο
β. να παράγει βενζίνη
γ. να διαχωρίζει το αργό πετρέλαιο σε απλούστερα σώματα
δ. να παράγει τα πετροχημικά προϊόντα.

6. Τα πετροχημικά είναι:
α. χημικές ενώσεις που περιέχονται στο πετρέλαιο
β. χημικές ενώσεις που προέρχονται από τα πετρώματα
γ. προϊόντα που παράγονται συνθετικά με πρώτες ύλες που προέρχονται κυρίως από το πετρέλαιο
δ. οι πρώτες ύλες από τις οποίες σχηματίσθηκε το πετρέλαιο.
7. Κατά την αναμόρφωση της βενζίνης:
α. μετατρέπονται οι άκυκλοι υδρογονάνθρακες σε κυκλικούς
β. μετατρέπονται οι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες σε κορεσμένους
γ. μετατρέπονται ορισμένοι υδρογονάνθρακες σε ισομερείς τους με περισ-σότερες διακλαδώσεις.
δ. αυξάνεται σημαντικά η ποσότητα της βενζίνης.

8. Από τη νάφθα παράγονται κυρίως:
α. το φωτιστικό πετρέλαιο και το πετρέλαιο θέρμανσης
β. η άσφαλτος και στεγανοποιητικά υλικά
γ. η ναφθαλίνη και άλλοι αρωματικοί υδρογονάνθρακες
δ. βενζίνη και πρώτες ύλες της πετροχημικής βιομηχανίας.

9. Η βενζίνη είναι μίγμα:
α. υδρογόνου και άνθρακα
β. υγρών οξυγονούχων καυσίμων
γ. υδρογονανθράκων
δ. ισομερών οκτανίων.

10. Το μεθάνιο είναι:
α. υγρό, άχρωμο, δύσοσμο, αδιάλυτο στο νερό
β. αέριο, άχρωμο, άοσμο, λίγο διαλυτό στο νερό και ελαφρότερο από τον αέρα
γ. πτητικό υγρό, με οσμή βενζίνης, αδιάλυτο στο νερό
δ. αέριο δύσοσμο που υγροποιείται πολύ εύκολα, αναφλέξιμο, διαλυτό στο νερό.

11. Τα προϊόντα ατελούς καύσης του μεθανίου με οξυγόνο μπορεί να είναι:
α. μονοξείδιο του άνθρακα, υδρογόνο και υδρατμοί
β. υδρατμοί και οξυγόνο
γ. διοξείδιο του άνθρακα και υδρατμοί
δ. μονοξείδιο του άνθρακα, άνθρακας και υδρατμοί.

12. Τα προϊόντα της συνθέρμανσης του αιθανικού νάτριου με NaOH, είναι:
α. μεθάνιο και ανθρακικό νάτριο
β. αιθάνιο και ανθρακικό νάτριο
γ. αιθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα
δ. μείγμα υδρογονανθράκων και ανθρακικό νάτριο.

13. Το φυσικό αέριο είναι:
α. καύσιμο μείγμα αερίων υδρογονανθράκων που βρίσκεται σε φυσικές κοιλότητες στο εσωτερικό της Γης.
β. μείγμα CH4 και CO2 που ελευθερώνεται από ρωγμές του εδάφους
γ. τα αέρια προϊόντα που παράγονται κατά τη διύλιση του πετρελαίου
δ. το αέριο που σχηματίζεται στα ανθρακορυχεία.

14. Στα πετροχημικά προϊόντα δεν ανήκουν:
α. τα πλαστικά και τα απορυπαντικά
β. τα εντομοκτόνα
γ. τα λίπη και οι πρωτεΐνες
δ. τα λιπάσματα.

15. Το βιοαέριο αποτελείται από:
α. CH4 και CO2
β. CH4 και CO
γ. αέριους υδρογονάνθρακες
δ. αέριους υδρογονάνθρακες και CO.

16. Για το βιοαέριο γνωρίζουμε ότι:
α. είναι το αέριο παραπροϊόν της χημικής βιομηχανίας
β. είναι το αέριο προϊόν του βιολογικού καθαρισμού των λυμάτων
γ. προκύπτει από τη σήψη ουσιών που παράγονται από ζωικούς και φυτι-κούς οργανισμούς.
δ. χρησιμοποιείται στις βιομηχανίες σαν καύσιμο.

17. Το υγραέριο αποτελείται κυρίως από:
α. προπάνιο και βουτάνιο
β. βουτάνιο και πεντάνιο
γ. αιθάνιο, προπάνιο και πεντάνιο
δ. υδρογονάνθρακες με δύο έως πέντε άτομα άνθρακα.

18. Από τα καύσιμα: υγραέριο, μεθανόλη, αιθανόλη και λιγνίτης, είναι υγρά στις συνήθεις συνθήκες:
α. το υγραέριο, η μεθανόλη και η αιθανόλη
β. η μεθανόλη και η αιθανόλη
γ. και τα τέσσερα
δ. το υγραέριο και η αιθανόλη.
19. Κατά την καύση οποιουδήποτε καυσίμου έχουμε πάντοτε:
α. παραγωγή θερμότητας, φωτός και υδρατμών
β. μετατροπή της θερμικής ενέργειας σε χημική
γ. μετατροπή της χημικής ενέργειας σε θερμική
δ. παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα και υδρατμών.

20. Τα οξείδια του αζώτου που περιέχονται στα καυσαέρια των αυτοκινήτων:
α. προέρχονται από την καύση των αζωτούχων ενώσεων της βενζίνης
β. προέρχονται από την αντίδραση μεταξύ του Ν2 και του Ο2 του αέρα
γ. ήταν διαλυμένα στη βενζίνη και ελευθερώθηκαν κατά την καύση
δ. έχουν προέλευση που εξαρτάται από το είδος και την ποιότητα της βενζίνης.

21. Κατά τις αντιδράσεις οξείδωσης που πραγματοποιούνται στον καταλυτικό μετατροπέα του αυτοκινήτου:
α. καίγονται πλήρως οι υδρογονάνθρακες και το CO, προς CO2 και Η2Ο
β. οξειδώνονται το CO και το ΝΟ προς CO2 και ΝΟ2 αντίστοιχα
γ. μετατρέπονται τα οξείδια του αζώτου σε άζωτο
δ. αντιδρά ένα μέρος του αζώτου και του οξυγόνου του αέρα προς οξείδια του αζώτου.

22. Αν ένα μείγμα μεθανίου, αιθενίου, προπενίου και προπανίου διαβιβασθεί σε περίσσεια διαλύματος Br2 σε CCl4, τότε τα αέρια που εξέρχονται από το διάλυμα αυτό είναι:
α. μεθάνιο και προπάνιο
β. αιθένιο και προπένιο
γ. μεθάνιο
δ. μεθάνιο, αιθένιο, προπάνιο και προπένιο.

23. O πιο αποτελεσματικός τρόπος για την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι:
α. να περιορισθεί η χρήση των υδροφθορανθράκων
β. να αυξηθεί η συγκέντρωση του CO2 στην ατμόσφαιρα
γ. να μειωθεί η συγκέντρωση του CO2 στην ατμόσφαιρα
δ. να εμπλουτίσουμε την ατμόσφαιρα με όζον.

24. Κατά την προσθήκη υδροβρωμίου σε προπένιο προκύπτει κυρίως:
α. 1-βρωμο προπάνιο γ. 1,1-διβρωμο προπάνιο
β. 2-βρωμο προπάνιο δ. 1,2-διβρωμο προπάνιο.

25. Κατά την επίδραση νατρίου σε 2-χλωροπροπάνιο παράγεται η οργανική ένωση:
α. προπάνιο γ. εξάνιο
β. 2,μεθυλοπεντάνιο δ. 2,3 διμεθυλοβουτάνιο.

26. Με προσθήκη περίσσειας υδροχλωρίου στο ακετυλένιο προκύπτει η ένωση:
α. 1,2-διχλωροαιθάνιο γ. χλωροαιθάνιο
β. 1,2-διχλωροαιθένιο δ. 1,1-διχλωροαιθάνιο.

27. Τα αέρια που συντελούν στη δημιουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι:
α. CO2, O3, CH4, ClFCs γ. CO2, H2O, CH4, ClFCS.
β. NOX, CO, O3, CF2Cl2 δ. NO2, CO, CO2, CF2Cl2.

28. Οι ενώσεις που κύρια ευθύνονται για την τρύπα του όζοντος είναι οι:
α. υδρογονάνθρακες γ. υδροφθοράνθρακες
β. χλωροφθοράνθρακες δ. ακόρεστοι υδρογονάνθρακες.

29. Με σκοπό να κλείσει η τρύπα του όζοντος, γίνεται σταδιακή αντικατάσταση των χλωροφθορανθράκων με:
α. φθοροχλωράνθρακες β. χλωράνθρακες
γ. υδρογονάνθρακες δ. υδροφθοράνθρακες


Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

1. Ποια είναι η χημική σύσταση του πετρελαίου;
2. Να αναφέρετε τα ονόματα πέντε πετροχημικών προϊόντων.
3. Τι επιδιώκουμε με την αναμόρφωση της βενζίνης;
4. Ποια είναι η μέγιστη ποσότητα βενζίνης που μπορεί να προκύψει από την κλασματική απόσταξη 100 L αργού πετρελαίου;
5. Τι ονομάζεται νάφθα και πού χρησιμοποιείται;
6. Να αναφέρετε τα ονόματα πέντε υδρογονανθράκων που αποτελούν βάση για την παραγωγή των πετροχημικών προϊόντων.
7. Ποιες οργανικές ενώσεις ονομάζονται αλκάνια και ποιος είναι ο γενικός τους τύπος; Να γράψετε τους μοριακούς τύπους ενός αερίου και ενός υγρού αλκανίου και να τα ονομάσετε.
8. Γράψτε το συντακτικό τύπο του 2-μεθυλοβουτάνιου και όλα τα συντακτικά του ισομερή. Σε ποια ομόλογη σειρά ανήκουν αυτοί οι υδρογονάνθρακες;
9. Γράψτε τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων πλήρους καύσης: α) του οκτανίου και β) της αιθανόλης.
10. Τι ονομάζουμε θερμαντική αξία ή θερμογόνο «δύναμη» ενός καυσίμου;
11. Τι ονομάζεται περιβαλλοντικός ρύπος; Αναφέρατε τρεις ουσίες που ανήκουν σ’ αυτούς.
12. Ποιες χημικές ουσίες ονομάζονται καταλύτες;
13. Ποιος είναι ο ρόλος των ενώσεων του μολύβδου (CΗ3)4Pb και (CH3CH2)4Pb, που προστίθενται στις συμβατικές βενζίνες;
14. Γράψτε τη χημική εξίσωση της αντίδρασης στην οποία στηρίζεται η ανίχνευση του διπλού δεσμού;
15. α) Με ποιο τρόπο αυξάνεται το ποσοστό της βενζίνης που παράγεται από το πετρέλαιο;
β) Τι είναι η αναμόρφωση της βενζίνης και για ποιο λόγο γίνεται;
16. Να περιγράψετε τις διαδικασίες που ακολουθούμε για να παρασκευάσουμε από νάφθα: α) κατώτερους υδρογονάνθρακες, β) βενζόλιο.
17. Πώς παράγεται το βιοαέριο, ποια είναι η χημική του σύσταση και πού χρησιμοποιείται;
18. Εξετάστε για το βιοαέριο αν:
α) προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
β) η χρησιμοποίησή του ρυπαίνει το περιβάλλον
γ) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες μιας αστικής περιοχής.
19. Να γραφούν οι χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων τέλειας καύσης καθενός από τα καύσιμα: άνθρακας, αιθανόλη, μεθάνιο, υδρογόνο, βουτάνιο.
20. Ποια είναι τα συστατικά των καυσαερίων που ανάγονται στον καταλυτικό μετατροπέα των αυτοκινήτων; Να γράψετε τις σχετικές χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων αναγωγής, αναφέροντας και τον απαιτούμενο καταλύτη.
21. Να γράψετε τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων οξείδωσης των ρυπογόνων καυσαερίων, οι οποίες πραγματοποιούνται στον καταλυτικό μετατροπέα των αυτοκινήτων.
22. Τα καυσαέρια που μπαίνουν στον καταλυτικό μετατροπέα ενός αυτοκινήτου αποτελούνται από: διοξείδιο του άνθρακα, άζωτο, άκαυστους υδρογονάνθρακες, υδρατμούς, μονοξείδιο του άνθρακα και οξείδια του αζώτου. Ποια από τα καυσαέρια μετασχηματίζονται στον καταλύτη; Να γράψετε τις σχετικές χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων που πραγματοποιούνται.
23. Εξηγήστε γιατί:
α) Τα καταλυτικά αυτοκίνητα χρησιμοποιούν απαραίτητα αμόλυβδη βενζίνη.
β) Η αμόλυβδη βενζίνη περιέχει βενζόλιο και παράγωγά του.
γ) Μετά τη χρήση των καταλυτικών αυτοκινήτων μειώθηκε η περιεκτικό-τητα των καυσαερίων σε μονοξείδιο του άνθρακα.
24. Ποιες ενώσεις ονομάζονται αλκένια; Να γραφεί ο μοριακός τύπος του τρίτου μέλους της ομόλογης σειράς των αλκενίων και όλα τα συντακτικά ισομερή που αντιστοιχούν σ’ αυτόν.
25. Ποιους ρύπους ονομάζουμε πρωτογενείς και ποιούς δευτερογενείς; Αναφέρατε παραδείγματα πρωτογενών ρύπων.
26. Ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν, κατά τη γνώμη σας, για να αντιμετωπισθούν οι αρνητικές συνέπειες του φαινομένου του θερμοκηπίου.
27. Το CO, τo SO2, το όζον, οι υδρογονάνθρακες, το ΝΟ2 είναι ως γνωστό ορισμένοι από τους κυριότερους ατμοσφαιρικούς ρύπους και προέρχονται από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων. Να κατατάξετε τους ρύπους αυτούς σε πρωτογενείς και δευτερογενείς και να εξηγήσετε το σχηματισμό ενός πρωτογενούς και ενός δευτερογενούς ρύπου, αναγράφοντας και τις σχετικές χημικές εξισώσεις.
28. Εξηγήστε το σχηματισμό του όζοντος ως δευτερογενούς ρύπου. Να γράψετε τις σχετικές χημικές εξισώσεις.
29. Για ποιους λόγους το φωτοχημικό νέφος είναι εντονότερο το καλοκαίρι;
30. Ποια αέρια της ατμόσφαιρας ονομάζονται «αέρια του θερμοκηπίου» και ποιος είναι ο ρόλος τους στη δημιουργία του ομόλογου φαινομένου;
31. Πώς δημιουργούνται οι ρίζες Cl· και ποιος είναι ο ρόλος τους στη δημιουργία της τρύπας του όζοντος; Να γράψετε τις σχετικές χημικές εξισώσεις.
32. Πού χρησιμοποιούνται οι χλωροφθοράνθρακες και ποιες είναι οι αρνητικές συνέπειες από τη χρήση αυτών των ενώσεων;
33. Γιατί κρίνεται απαραίτητη η απόσυρση των χλωροφθορανθράκων και ποιες ενώσεις προτείνονται για την αντικατάστασή τους;